ساغند

ساغند روستایی تاریخی در بخش خرانقِ شهرستان اردکان استان یزد است که در پهنه خشک و کویری شمال‌شرق استان قرار گرفته. این روستا در دهستان رباطات واقع شده و ارتفاع آن حدود ۱۳۱۰ متر از سطح دریا گزارش شده است. ساغند با وجود قرار گرفتن در یکی از مناطق خشک یزد، پیشینه‌ای کهن و هویتی وابسته به قنات، کشاورزی و معماری کویری دارد. در بافت قدیمی روستا، خانه‌های خشتی، بادگیرها، کوچه‌های باریک و ساباط‌ها تصویری از شیوه زندگی مردم در گذشته را حفظ کرده‌اند. قلعه تاریخی ساغند نیز از آثار شاخص روستاست. یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی منطقه، رباط ساغند است که در مسیرهای تاریخی کاروانی قرار داشته و بخشی از میراث معماری کویری منطقه به شمار می‌رود. وجود زیارتگاه شاهزاده قاسم نیز بر اهمیت مذهبی و فرهنگی روستا افزوده است. طبیعت اطراف ساغند نیز چهره‌ای متفاوت دارد؛ از یک سو چشم‌اندازهای کویری و بیابانی و از سوی دیگر ارتفاعات و مناطق طبیعی اطراف، ظرفیت مناسبی برای کویرگردی، طبیعت‌گردی و گردشگری تاریخی ایجاد کرده‌اند. کویر ساغند در جنوب‌شرقی روستا نیز از جاذبه‌های طبیعی شناخته‌شده منطقه است. اقتصاد سنتی ساغند در گذشته بر کشاورزی و باغداری استوار بوده و محصولاتی مانند انار، انگور، زردآلو و زعفران در آن کشت می‌شده است. پرورش شتر نیز از فعالیت‌های بومی منطقه محسوب می‌شود. در دهه‌های اخیر، فعالیت‌های معدنی نیز نقش مهمی در اقتصاد منطقه پیدا کرده‌اند و نام ساغند با معادن مهمی همچون اورانیوم ساغند و سنگ‌آهن چادرملو گره خورده است. ساغند امروز برای گردشگری، تصویری از زندگی در حاشیه کویر، معماری خشتی، قنات، بناهای تاریخی و فرهنگ روستایی یزد ارائه می‌دهد؛ روستایی که می‌تواند بخشی از مسیر گردشگری تاریخی و کویری شمال‌شرق استان یزد باشد.